
'Oudere werklozen prijzen zich uit de markt door hoog salaris te eisen'; next. checkt
NRC.NEXT
25 juni 2015 donderdag
Section: weten
 Floor Rusman
Dat meldden diverse media. 
Dat oudere werklozen maar lastig aan nieuw werk komen weten we allemaal. Dat zij dit deels aan zichzelf te wijten hebben, is minder bekend. Verschillende media, waaronder NRC en de Volkskrant, berichtten eerder deze maand dat de senioren onder de werklozen een te hoog salaris eisen, waardoor ze zichzelf uit de markt prijzen. Klopt dit? 
Het CPB bracht op 11 juni een rapport uit getiteld 'Langdurige werkloosheid: Afwachten en hervormen'. In het bijbehorende persbericht stond: ,,Mede als gevolg van beleid dat ouderen meer rechten geeft en duurder maakt, verlangen oudere werklozen vaak een hoger loon dan werkgevers willen bieden." 
Het CPB-rapport onderzoekt de positie van langdurig werklozen. Een van de oorzaken van werkloosheid kan zijn dat de werkloze een te hoog salaris eist. Om dit te onderzoeken kijkt het CPB naar het 'reserveringsloon' van de werklozen: het loon waartegen zij bereid zijn weer te gaan werken. 
Dit reserveringsloon haalt het CPB uit het Arbeidsaanbodpanel van het SCP. Hiervoor kunnen respondenten opgeven wat hun gewenste netto loon zou zijn per uur, per week, vier weken, per maand en per jaar. ,,Deze opgaven zijn voor de figuren in het rapport steeds teruggerekend naar uurlonen. Op aanraden van het SCP hebben wij alleen data van 2004-2012 gebruikt. Oudere data zijn naar hun zeggen minder betrouwbaar", mailt Daniel van Vuuren, een van de auteurs van het CPB-rapport. 
Uit het rapport blijkt dat werklozen van alle leeftijden nogal veeleisend zijn op loongebied: zij zijn nauwelijks bereid een lager loon te accepteren naarmate ze langer werkloos zijn. Dat oudere werklozen nóg hogere eisen stellen heeft te maken met de hogere lonen die zij hadden voordat ze werkloos werden, en met de socialezekerheidsrechten die zij hebben opgebouwd. 
Maar als ook jongere werklozen een hoog reserveringsloon hebben, is het dan wel terecht om alleen over ouderen te zeggen dat zij te veel noten op hun zang hebben? Ja, zegt Daniel van Vuuren: hoewel het best zou kunnen dat jongere langdurig werklozen ook een te hoog loon wensen, komt langdurige werkloosheid onder jongeren veel minder voor. ,,Dat is ook niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat jongeren relatief weinig WW-rechten hebben. In de regel gaat het om 3 maanden of iets meer dan dat, daarna wacht de bijstand. Dan ben je niet in de situatie om een hoog loon te eisen." 
Dat ouderen het zichzelf moeilijk maken met hun looneisen, blijkt ook uit ander onderzoek. In een eerder rapport over ouderen en de arbeidsmarkt (2013) schreef het CPB dat een uitkering die toeneemt met de arbeidservaring slecht is voor de werkgelegenheid van ouderen: op deze manier kunnen ze langer hun hoge eisen blijven stellen. 
En SEO Economisch Onderzoek, een bureau dat onderzoek doet in opdracht van overheid en bedrijfsleven, publiceerde in 2012 een rapport getiteld 'Wat maakt oudere werknemers aantrekkelijk?'. Ook SEO schreef dat ,,mensen met een langere baanduur" (in veel gevallen synoniem voor 'ouderen') een hoger reserveringsloon hebben als gevolg van hun langere werkloosheidsuitkering. 
De oplossing, volgens het CPB: laat de hoogte van de WW-uitkering dalen naarmate die langer duurt. Op die manier wordt het sneller aantrekkelijk om weer aan het werk te gaan, ook tegen een lager salaris. 
Niet alleen ouderen, maar werklozen in alle leeftijdsgroepen zijn te weinig bereid een lager loon te accepteren. Maar omdat ouderen vanwege hun arbeidsverleden en sociale rechten de hoogste lonen krijgen, prijzen zij zichzelf hiermee het meest uit de markt. We beoordelen de stelling als waar. 
Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail @nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag # 
 